بي شك افرادي كه كم و بيش با اخبار و مباحث نظامي در ارتباط بوده اند با اسامي نظير AGM-88C.BGM-71.SA-1 و...برخورد کرده اند و شاید از خود پرسیده اند که این حروف و اعداد چه مفهومی دارند و چرا از نظر ظاهر متفاوتند.حقیقت این است که همه کشورها از یک روش نام گذاری مشترک برای شناسایی موشک ها استفاده نمی کنند و مدت ها در خورد آمریکا هم-که یک تولید کننده بزرگ جنگ افزار است-یک روش واحد وجود نداشت که نتیجه آن سردرگمی افراد در شناخت موشک ها بود.روس ها روش خاص خود را دنبال می کردند که در طول جنگ سرد محرمانه تلقی می شد از این رو غربی ها هم برای شناخت و دسته بندی موشک های روسی روش خاصی در پیش گرفتند.یکی از آن ها روش شماره گذاری بود که وزارت دفاع آمریکا برای دسته بندی تسلیحات روسی روش خاصی در پیش گرفتند.یکی از آن ها روش شماره گذاری بود که وزارت دفاع آمریکا بریا دسته بندی تسلیحات روسی(شوروی سابق)بر مبنای کاربرد آن ها ایجاد کرد.کمیته هماهنگی استانداردهای هوایی آمریکا نیز روش اسم رمز را برای اشاره به موشک های روسی به کار گرفت.از این رو برای روشن شدن موضوع به بررسی این سه روش می پردازیم.
روش نامگذاری:
روش نام گذاری روسی تا حدودی مرموز است.هر چند تلاش شده تا رمز آنها کشف شود.بخشی از سردرگمی و عدم تشخیص درست نام های روسی بدین جهت است که خود روس ها دو روش کاملا متفاوت مورد استفاده قرار می دهند.
الف:در روش اول هر موشکی با یک رمز سه بخشی شناسایی می شود:
-بخش اول:یک حرف یا مجموعه ای از حروف است مه نقش اولیه موشک را مشخص می کند.حروفی مثل A برای موشک ضد بالستیک KAB برای بمب هدایت شونده KH برای موشک هوا به سطح R برای موشک هدایت شونده(شامل هوا به هوا و سطح به هوا)V برای موشک سطح به سطح و...
-بخش دوم:عددی است که جای آن موشک را در زنجیره موشک های هم نوع نشان می دهد.
-بخش سوم:حرف یا مجموعه ای از حروف است که نشان دهنده اصلاحات انجام شده در موشک است برخی از این حروف از این قرارند:E به معنای صادراتی F برای سرجنگی جدید P تمرینی U آموزشی ZH برای مجموعه پیشرانش جدید و...
به عنوان نمونه می توان به نام A-350 برای موشک ضد بالستیک R-27 برای موشک هوا به هوا KH-55 برای موشک هوا به سطح اشاره کرد.
ب:روش دوم نامگذاری روسی از شیوه متفاوتی بر اساس اجزای مختلف سامانه موشکی استفاده می کند.
در این روش از چندین سطح نظیر کل سامانه (مشتمل بر پرتاپ کننده و تجهیزات کنترل)موشک و زیر مجموعه های آن مانند سرجنگی و موتور استفاده می شود.
بخش اول:عدد یک یا دو رقمی است که نشان دهنده سازمان طراحی و ساخت سلاح است.عدد یک برای نیروی زمینی(ارتش سرخ)3 یا 4 برای نیروی دریایی 5 یا 6 برای پدافند هوایی و نیروهای موشکی ضد بالستیک 8 یا 15 برای نیروی راهبردی و...
بخش دوم:حرف یا مجموعه ای از حروف است که نقش موشک یا زیر مجموعه را نشان می دهد.حرف D برای موتور راکت F برای سرجنگی K برای سامانه کاملKH برای ماهواره M برای موشک YA برای موشک ضد بالستیک ZH بریا موتور راکت سوخت جامد و ...
قسمت سوم:عددی دو رقمی است که نوع موشک یا زیر مجموعه را مشخص می کند.
قسمت های دیگر این روش اعداد و حروف اختیاری هستند که اصلاحات انجام شده در یک موشک اولیه را نشان می دهند.
روش مورد استفاده وزارت دفاع امریکا بریا نام گذاری موشک های روسی روش شماره گذاری بسیار روشن و واضع مبتنی بر نقش موشک است.این روش سه بخش دارد.
بخش اول:يك رمز 2 تا 4 حروفي كه نقش موشك را نشان مي دهد.به عنوان مثال AA برای موشک هوا به هوا ABM برای موشک ضد بالستیک AT برای موشک ضد تانک SA برای موشک سطح به هوا SA-N برای موشک دریایی سطح به هوا SL برای پرتاب کننده های فضایی SS برای موشک سطح به سطح SS-N برای موشک دریایی سطح به سطح و ...
بخش دوم:عددی است که بیانگر جای موشک در زنجیره موشک های هم نوع است.
بخش سوم:یک حرف اختیاری که نشان دهنده اصلاحات انجام شده در موشک اولیه است.اصلاحات به ترتیب حروف الفبا از A آغاز می شود.موشک های آزمایشی نیز با حرف X نشان داده می شوند که پس از رمز و قبل از اعداد درج می شود.
به عنوان نمونه می توان به نام گذاری ABM-1 بر روی موشک ضد بالستیک A-350 نام گذاری AA-10 برای موشک های هوا به هوای R-27 و عنوان AS-15 برای موشک هوا به سطح KH-55 اشاره کرد.
اسامی رمز کمیته هماهنگی استانداردهای هوایی:
کمیته استاندارهای هوایی سازمان مشترکی است که توسط آمریکا انگلستان کانادا استرالیا و نیوزلند تشکیل شده است.این کمیته در سال 1954 یک روش اسامی رمز را برای شناسایی تجهیزات نظامی شوروی سایق ایجاد کرد.اسامی رمز با یک حرف معین آغاز می شوند که نشان دهنده ماموریت اصلی موشک است.A برای موشک هوا به هوا G برای موشک سطح به هوا K برای موشک هوا به سطح و S برای موشک سطح به سطح.
به عنوان مثال می توان به نام GALOSH برای موشک سطح به هوای ضد بالستیک A-350 اشاره کرد.نام GALOSH با حرف G آغاز می شود که بیان گر سطح به هوا بودن آن است.یا می توان به نام ALAMO با حرف اول A برای موشک R-27 اشاره کرد.
این الگو یک خانه 7حرفی است که حروفاز سمت چپ به راست در آن قرار می گیرند:
7 6 5 4 3 2 1
خانه اول (وضعیت):
حرف (captive) C به معنای مهار شده وسیله ایست که با سکوی پرتاب حمل شده اما شلیک نمی شود مانند یک موشک هواپایه بدون موتور راکت ادوات مهار شده هنگام آزمایش پرواز به کار میروند.
حرف D(Dummy) به معنای کاذب یک پوسته کاذب بدون تجهیزات عملیاتی (نظیر موتور سر جنگی سامانه هدایت است. این ادوات هنگام آموزش های پروازی آیرودییپنامیک به کار میروند.)
حرف J به معنای آزمایش (موقت وسیله کاربردی در برنامه های آزمایش وپیکر ه آزمایشی یا حذف موقت تجهزات برای آسان کردن آزمایش است.)
حرف N به معنای آزمایش(دائم وسیله کاربردی در برنامه آزمایش آست که در پیکره آن غییر شگرفی ایجاد شده که بازگشت به پیکره عملیاتی نخست شدنی نیست.)
حرف X به مینای آزمایشی یا نمونه نخست جنگ افزاری است که همچنان در مرحله توسعه یا ارزیابی قرار دارد و وارد مرحله تولید نشده است .
حرف Y به معنای نمونه نخست یا پیش تولید انبوه نشان از آن دارد که جنگ افزار فرایند آزمایش را پشت سرگذاشته و در مرحله آزمایش پایانی توسعه و ارزیابی مقدماتی تولید است.
حرف Z به معنای طراحی پیشنهاد جنگ افزاری است که هنوز در مراحل نخست طراحی یا پیش توسعه قرار دارد.
خانه دوم(محیط پرتاب):
حرفA به معنی هوا جنگ افزار از یک وسیله هوایی پرتاب می شود.
حرف B به معنای چند گانه امکان شلیک آن از بیش از یک محیط وجود دارد .
حرف C به معنای مکعب یا کانتینر یک سامانه زمین پایه است که به صورت افقی یا در زاویه ای کمتر ار 45 درجه درون محفظه محافظت کننده نگهداری میشود.
حرف F به معنای انفرادی یا پیاده نظام جنگ افزار حمل بر دوش است که توسط پرسنل رزمی حمل و پرتاب میشود.
حرف G به معنای سطحی از روی یا باند فرود پرتاب میشود.
حرف H به معنای نگهداری در سیلو به صورت عمودیدر سیلو نگهداری میشود اما از زین شلیک نمی شود.
حرف L به معنای پرتاب از سیلو به صورت عمودی نگهداری شده و از زمین شلیک میشود.
حرف M به معنای متحرک/سیار از یک خودروی زمینی یاسکوی متحرک پرتاب میشود.
حرف P به معنای سکوی نرم یک سامانه ی زمین پرتاب است که در حالت بدون محافظت یا با محافظت اندک نگهداری میشود.
حرف S به معنای فضا از وسیله ای پرتاب میشود که خارج از جو زمین عمل میکند.
حرف U به معنای زیر آب ازیک مکان زیر آب یا زیر دریایی شلیک میشود.
(Raytheon AAM-N-2,3,6/AIM-101/AIM-7/RIM-7 Sparrow)
تو جه داشته باشيد مقاله ي زير بطور خلاصه به معرفي مدل هاي موشك اسپارو مي پردازد
کلا در مدل های زیر تولید گردید
1.(AIM-7A) يا(AAM-N-2 Sparrow I)
اين موشك اولين مدل عملياتي از اسپارو بود كه بين سال هاي 52 تا 1958 توسط شكاري هاي F7U و F3H مورد استفاده قرار گرفت حداقل 2000 فروند از اين موشك توليد گرديد اما اين موشك ايراداتي داشت كمبود برد عملياتي مشكلات رادار و... توليد آن متوقف گرديد (اين مدل 10 كيلومتر بيشتر برد نداشت)اين مدل از سر جنگي 20 كيلوگرمي استفاده مي كرد
مشخصات:
درازا:3.74 m
سرعت: 2.5 ماخ
برد: 10 كيلومتر
2.(AIM-7B) يا (AAM-N-3 Sparrow II )
اين موشك عملا ساخته نشد
قرار بود اين موشك بطور مكمل با رادار AN/APQ-64 در جنگنده هاي F5D Skylancer و CF.105 (در كانادا قرار بود تحت امتياز ساخته شود) به كارگرفته شود كه نهايتا طرح كنسل شد
(توجه داشته باشيد تا اين مدل هنوز موشك در مرحله ي آزمايش بود)اين مدل هم از سر جنگي 20 كيلوگرمي استفاده مي كرد
مشخصات:
درازا:3.85 m
سرعت: 2.5 ماخ
برد: 7 كيلومتر
3.(AIM-7C) يا (AAM-N-6 Sparrow III )
اين موشك عملا از سال 1958 تا 59 وارد خدمت گرديد حدود 2000 فروند از آن توليد شد از تغييرات اين مدل مي توان از استفاده از موتور با سوخت مايع اشاره كرد در اين مدل بهسازي هايي انجام شد تا برد موشك افزايش يابد
اين مدل از سر جنگي 30 كيلوگرمي استفاده مي كرد
مشخصات:
درازا:3.66 m
سرعت: 4 ماخ
برد: 11 كيلومتر
تا اين مدل تمام موشك ها از موتور هاي راكتي سوخت جامد از نوع .1.8KS7800 استفاده مي كردند
4.(AIM-7D) يا (AAM-N-6a ,AIM-101)
اين موشكها مراحل آزمايشي خود را در سال 1959 گذراندند و در سال 1962 در جنگ ويتنام توسط فانتومها(F-4C) مورد استفاده قرار گرفتند از نظر مشخصات بايد گفت كه اين مدل بسيار شبيه به مدل سي بود
اين مدل هم از سر جنگي 30 كيلوگرمي استفاده مي كرد
5.(AIM-7E) يا (AAM-N-6b)
اين نمونه در سال 1963 تكميل گرديد و به يكي از محبوب ترين موشكها در بين كاربران آن تبديل گرديد بطورتي كه بيش از 25000 فروند از آن توليد گرديد و به شكل گسترده اي مورد استفاده قرار گرفت از ويژگي هاي آن مي توان به افزايش برد افزايش قدرت راداري و ...
اما اين از اين مدل چند مدل الاحاقي نيز ساخته شد كه در واقع اين مدلها براي كلاسهاي مختلف عملياتي طراحي گرديد
اولين مدل AIM-7E-2 بود كه در سال 1969 آزمايش گرديد و اصولا براي نبرد هاي داگ فايت طراحي شده بود از تغييراتي كه در آن ايجاد شد مي توان به كاهش برد تغيير سيستم كنترل راداري (اضافه كردن سيستم كنترل خودكار) تغيير بالچه ها براي مانور پذيري بيشتر نام برد
دومين مدل AIM-7E-3 بود در اين مدل فيوز هاي انفجاري بحبود يافت كه اين به بالابردن اعتماد پذيري موشك كمك شاياني مي كرد
سومين مدلAIM-7E-4 بود اين آخرين نمونه ي بهبود يافته از مدل هاي E در كلاس هوابه هوا بود اين مدل اصولا براي رادار هاي قويتر همچون AWG.9 طراحي گرديد از ويژگي هاي آن مي توان به افزايش برد و توانايي هاي خودكار كنترلي در درگيري هاي فامد ميانبرد نام برد حداقل 50 جنگنده در ويتنام طعمه ي اين موشك گرديدند
چهارمين مدل RIM-7E يا (Sea Sparrow) نام داشت اين موشك نه يك موشك هوا به هوا كه يك موشك دفاع هوايي بود بدليل كارايي هاي موشك اسپارو نيروي دريايي تصميم به سفارش نمونه ي زمين به هواي اين موشك براي نصب بر روي ناوها گرفت اين موشك از يك موتور راكتي سوخت جامد از نوع MK 25 استفاده مي نمود و در سال 1967 رسما وارد خدمت شد(دوستان توجه كنند تمام مدل هاي بالا مدل تمريني هم داشته كه من فقط مدل هاي جنگي را معرفي كردم)
در اين مدل ها معمولا از سر جنگي 30 كيلو گرمي استفاده مي شد
مشخصات:
درازا:3.66 m
سرعت: 4 ماخ
برد:30 كيلومتر
6.(AIM-7F)
اين مدل در ژانويه سال 1972 تكميل گرديد اين مدل از موتور هاي تقويت شده ي MK 58 استفاده مي نمود البته بعد ها در برخي انواع از مدل MK 65 نيز استفاده شد براي اين موشك يك سيستم هدايتي جديد تحت عنوان AN/DSQ-35 تكميل گرديد(يك رادار پالس داپلر ميانبرد) اين موشك بيشتر جنبه ي تمريني داشت در سال 1976 مدلي از آن هم براي F.15 تكميل شد
مدل هايي نيز از اين مدل مشتق گرديد بيش از 11 مدل هوا به هوا و يك مدل زمين به هوا از نمونه ي F توسعه يافت كه بيشتر در ضمينه ي الكترونيك و موتور روي آنها تغييراتي انجام گرفت و خيلي تفاوت كلي با هم نداشتند
تنها در آخرين مدل AIM-7F-11 از كلاهك هاي جنگي WAU-10/B استفاده شد اين مدل در سال 1975 ساخته شد و ساخت آن تا 1981 ادامه داشت
در زمينه ي زمين به هوا نيز RIM-7F در حال تكميل بود كه يرنامه بخاطر پيشرفت هايي كه در اسپارو بوجود آمد و ضهور موشكهاي زمين به هوايي قويتر كنسل شد
اين مدل از سر جنگي 39 كيلوگرمي استفاده مي كرد
مشخصات:
درازا:3.66 m
سرعت: 4 ماخ
برد:70 كيلومتر
7.(AIM-7G)
اين مدل به طور اختصاصي براي بمب افكن هاي F.111D نيروي هوايي در سالهاي 1970 در حال طراحي بود ولي تنها چند پيش نمونه از آن ساخته شد بدليل تغييراتي كه در برنامه ي F.111D بوجود آمد لغو گرديد
8.(RIM-7H )
اين مدل نوع بهسازي شده ي موشك زمين به هواي مدل E بود اين مدل از موتور هاي MK 29 استفاده مي نمود شايان ذكر است اين سيستم كه بطور استاندارد براي ناوهاي بزرگ طراحي شده بود بطور گسترد توسط ناتو مورد استفاده قرار گرفت
9.(AIM-7M)
اين مدل بشكل گسترده اي مورد بازبيني قرار گرفت و در آن از سيستم شليك كن فراموش كن استفاده گرديد و همچنين از سرجنگي WGU-6/B و بعدها WGU-23/B استفاده مينمود اين مدل در سال 1980 وارد خدمت شد بعدها در 1982 مدلي از آن تكامل يافت كه از سرجنگي WAU-17/B استفاده ميكرد در سيستم كنترلي آن بهسازي هايي در زمينه ي مقاومت در برابر جنگ الكترونيك انجام شد اين موشك به عنوان موشك استاندارد ميانبرد شناخته مي شود برد آن از مدل E كمتر شده بود اما كارايي و دقت آن افزايش يافت(توجه كنيد مدل هاي ديگري هم چونAIM-7M H و AIM-7M F1 نيز بوده ولي مهم نبودند) (توجه داشته باشيد حرف M در اين مدل مخفف monopulse بود)اين مدل از سر جنگي 40 كيلوگرمي استفاده مي كرد
از اين مدل RIM-7M (نمونه ي زمين به هوا) نيز تكميل شد
مشخصات:
درازا:3.66 m
سرعت: 4 ماخ
برد:26 كيلومتر
10.(AIM-7N)
اين مدل در واقع همان مدل اف بود كه براي جنگنده هاي F.15 نيروي هوايي ارتقاع داده شد البته تعداد زيادي از آن توليد نشد
11.(AIM-7P )
اين مدل آخرين مدل از خانواده ي اسپاروست كه ديگر مدل جديد توليد نشد بدليل تكميل موشك هاي ميانبرد امرام از روي اسپارو اما اين مدل در سال 1987 تكميل شد و بطور گسترده در جنگ خليج فارس استفاده شد بيش از 24 فروند جنگنده ي عراقي هدف آن قرار گرفتند اين موشك با بهسازي هاي انجام شده توان درگيري با اهداف كوچك و اهدافي كه در ارتفاع پايين و سرعت كم پرواز مي كردند نيز داشت كلا دو مدل اصلي از آن تحت عنوان Block I و Block II تكميل شد كه در مدل AIM-7P Block I از سر جنگي WGU-6D/B استفاده مي نمود و AIM-7P Block II از سر جنگي WGU-23D/B به همراه گيرنده هاي تقويت شده استفاده مي نمود(از سرهاي جنگي 40 كيلو گرمي بهره مي برد)
مشخصات:
درازا:3.66 m
سرعت: 4 ماخ
برد:26 كيلومتر
12.(AIM-7R)
اين مدل در سال 1990 در حال تكميل شدن بود كه با طرح AIM-7P Block II اما شمه هايي از آن در انواع در خدمت استفاده شد همچون يك رادار چند حالته ي جديد و افزايش قدرت پردازشگر آن
13.(AIM-7J/K/L)
اين مدل ها در واقع نمونه هاي جديدي نبودند بلكه اين نمونه هاي در كشور هاي هم پيمان آمريكا توليد گرديدند مثلا مدل J در ژاپن تحت امتياز ري تيان توليد شد(اين مدل ها از مدل محبوب E مشتق شده بودند)
چند مدل ديگر RIAM.7 نيز توليد شد كه در فرصتي ديگر مورد بررسي قرار خواهيم داد)
منبع:وبلاگ ميليتاري
تاریخچه:
سیستم پدافند هوایی میانبرد 9K37M1-2 Buk-M1-2 ( کد ناتو SA-17 Grizzly ) در حقیقت توسعه یافته ی سیستم های قبلی مشابه زمین به هوای
روسی 3M9 Kub / SA-6 Gainful و سپس 9K37 Buk / SA-11 Gadfly بود.بنابراین کار بر روی این سیستم از همان ابتدای ورود سام 11 یعنی در سال
1984 شروع شد و در نهایت در سال 1995 کامل گشت و سام 17 در سال 1998 به همراه در نوع موشک 9M38 M-1 و 9M317 رسما وارد خدمت شد.
برتری ها:
بزرگترین برتری SA-17 نسبت به SA-11 , قابلیت تحرک سیستم راداری Snow Drift 9S18M1 آن می باشد. به این ترتیب که وجود سیستم راداری به
صورت ( TELAR ( Transporter Erector Launcher And Radar باعث ایجاد قابلیت حرکت رادار به همراه لانچر و ایجاد برتری هایی نظیر انعطاف پذیری
بالای مجموعه , تغییر سریع موضع و عدم اتلاف زمان برای استقرار کامل لانچرها و رادار می گردد.
از دیگر برتری های این مجموعه می توان به افزایش برد , ارتفاع پروازی موشک و قابلیت های درگیری بیشتر با هواپیما های مهاجم اشاره کرد.
درصد احتمال نابود سازی هدف توسط سام 17 برای هواپیما ها بین 70% تا 90% , برای هلی کوپتر 40% تا 70% و برای موشک های کروز حدود 45
درصد است.
رادارسام17 با کد 9S18M-1
انواع:
_ 9K37 Ural : نمونه ی صادراتی SA-17 Grizzly
_ ( HQ-16 ( Hongqi-16 : نمونه ی چینی / روسی
_ SA-N-12 : نمونه ی ساخته شده برای نیروی دریایی روسیه نصب شده بر روی ناو هواپیمابر اتمی کلاس Ulyanovsk و رزمناو های کلاس Sovremenny
SA-17 در مقابل SA-11 و SA-6:
____________________SA-17_____________SA-11_______________SA-6
سال ورود به خدمت..............1966.......................1984................. ....1988
وزن موشک..................599 کیلوگرم...............690 کیلوگرم..............720 کیلوگرم
برد موثر.....................3 - 24 کیلومتر..............3 - 35 کیلومتر...........3 - 50 کیلومتر
ارتفاع درگیری............800 تا 11000 متر............30 تا 22000 متر.........30 تا 25000 متر
حداکثر سرعت.................8/2 ماخ......................3 ماخ....................3 ماخ
حداکثر سرعت هدف............2 ماخ......................4 ماخ....................4 ماخ
کاربران:
تا کنون روسیه و شوروی به عنوان کاربران اصلی این موشک ها شناخته شده اند هرچند گزارش هایی هم مبنی بر وجود تعدادی در جمهوری های
تازه استقلال یافته شوروی سابق و حتی ایران وجود دارد.
مشخصات فنی:
نوع : موشک زمین به هوای برد متوسط
سازنده : Tikhomirov/Lyulev
سال ورود به خدمت : 1998
طول موشک : 49/5 متر
قطر : 4/0 متر
وزن موشک : 720 کیلوگرم
حداقل و حداکثر برد : 3 - 50 کیلومتر
حداقل و حداکثر ارتفاع درگیری : 30 - 25000 متر
حداکثر سرعت موشک : 3 ماخ
حداکثر سرعت هدف : 4 ماخ
سر جنگی : سر جنگی 70+ کیلویی از نوع انفجاری شدید
پیشرانه : موتور راکتی سوخت جامد
سیستم هدایت : راداری نیمه خودکار قابلیت درگیری همزمان با 6 هدف مختلف
زمان استقرار جهت آمادگی برای شلیک : 5 دقیقه
مترجم: سالار اسلامی
منابع:
www.wikipedia.org
www.guns.ru
www.militarypictures.info
F-16E/F
شاهین صحرا
ّF-16 جنگنده انتخوابي 24 كشور جهان است و تا كنون بيش از چهار هزار فروند از گونه هاي مختلف اين هواپيما توسط خطوط توليد در پنچ كشور جهان تحويل نيروهاي هوايي مختلف شده است.اين هواپيما بيش از بيست و پنج سال است كه به طور پيوسته توليد ميشود و هنوز هم صدها فروند از انواع جديدتر F-16 سفارش قطعي شده اند و انتظار ميرود خط توليد اف16 تا فراتر از سال2010نيز به كار خود ادامه دهد.
بهسازي و ارتقا يا در واقع طراحي وساخت دوبارهF-16هاي مدلEوF شامل تغيرات اساسي در سازه هواپيما،اويونيك و پيشرانه آن است.ناگفته نماند براي آخرين بار در سال1984بعد از ارتقا F-16هاي Block25پسوند CوDبه گونه هاي جديد اين هواپيما اطلاق شد.
Block60 براي اولين بار در سال 1989به گونه ضد تانك هواپيمايF-16گفته شد كه قرار بود جايگزينA-10معروف به Warthog گردد كه البته اين گونه از اف16 هرگز توليد نشد.Block60هاي جديد تكامل فوق العاده اي نسبت به Block50ها دارد و با اين كه قرار بودBlock60 هواپيمايي با بال دلتا باشد ولي در نهايت طراحان لاكهيد مارتين تصميم بر اين گرفتند تا با شروع كردن از طرح سازه F-16 پايه،تغيرات اساسي در سازه آن ايجاد نكنند.

براي مدت طولاني معلوم نبود كه آيا Block60 باز هم جزء سري F-16C/Dخواهد بود يا نه،ولي در سال1994امارات متحده عربي نياز خود را به 80 فروند جنگنده ضربتي دوربرد مجهز به پيشرفته ترين تجهيزات موجود اعلام كرد.
رقباي F-16Block60 هواپيما هاي اروپايي رافال و تايفون بودند ولي در نهايت شاهين شكاري برنده اين رقابت شد.
بعد از رايزني هاي مختلف سرانجام در 5 مارس 2000 امارات قراردادي مبني بر تحويل 55 فروند نوع تك سرنشينه و 25 فروند نوع دو سرنشينه با ايالات متحده امضا كرد و 80فروند مذكورDesert Falcon(شاهين صحرا)نام گرفتند و با توجه به تغيرات اساسي در سازه،اويونيك و پيشرانه،Block60ها به عنوان گونه اي جديدي از F-16 در نظر گرفته شده و پسوند E براي گونه تك سرنشينه و پسوند F براي گونه دو سرنشينه را بر خود گرفتند.
اين جنگنده اولين پرواز خود را در ماه دسامبر 2003 در فورت ورت تكزاس انجام داد.
مهمترين تغيذ سازه اي كه در F-16E/F ايجاد شدن مخازن سوخت تطبيقي براي افزايش برد آن است كه البته در F-16ES و F-16E/F ها نيز به چشم ميخورد.
سيستم داخل سازه اي هدفگيري جلونگر فرو سرخ AN/ASQ-28 IFTS ساخت نورث روپ گرومن جاشگزين نوع خارج سازه اي غلاف دار شده است.اين سيستم چندكاره شامل FLIR/Laser بوده كه در دماغه هواپيما قرار داره شده و علاوه بر كاهش وزن و Drag موجب افزايش كشندگي،قابليت بقاپذيري و پنهانكاري شده است.همچنين مجموعه يكپارچه جنگ الكترونيك با سيستم اقدامات متقابل الكترونيكي(Falcon Edge)ساخت نورث روپ گرومن،رادار پرتو چابك AN/APG-80 (قابليت كاوش آسمان و زمين در يك زمان)با آرايه كاوش الكترونيكي فعال ثانويه(AESA)،سيستم مديريت جنگ الكترونيك،گذرگاه فيبر نوري داده هاي اويونيكي با پخش كننده هشت تايي Chaff/Flare و همچنين سيستم پيشرفته شناسايي دوست از دشمن،فقط بخشي از سيستم هاي پيشرفته F-16E/F هستند.
كامپيوتر مدولي عمليات اين هواپيما ظرفيت پديرش 12/5ميليون دستور در ثانيه را دارد كه در نتيجه يكپارچگي حسگرها و تسليحات را تامين ميكند.البته فضاي مجموعه اويونيكي پيشرفته اين هواپيما بهسازي هاي بيشتر را نيز امكان پذير كرده است.سيستم اقدامات متقابل ALQ-156 كه به اخلالگر هوابرد خود پشتيبان (ASPJ) نبز معروف بوده يك سيستم اخلالگر پرقدرت است.در صورت نزديك شدن موشك به موقع خلبان را آگاه كرده و خلبان ميتواند اقدامات متقابل را به موقع انجام دهد.همچنين ميتوان درF-16E/F سيستم اخطار نزديكي موشك فعال يا واكنش پذير را نيز جاي داد كه هم اكنون در حال ساخت است.
خلبان اين هواپيما با وجود نمايشگر سربالا ميتواند ماموريت خود را در حالي كه نگه خود را به بيرون كاكپيت دارد،به انجام برساند و يا ميتواند اطلاعات پروازي و عملياتي را از طريق سه نمايشگر رنگي سرپايين دريافت كند.همچنين امكان استفاده از نمايشگر هاي نصب شده روي كلاه خلبان نيز موجود است.
F-16E/F توانايي بكارگيري تمام تسليحات مورد استفاده در انواع قديمي تر را دارا بوده،علاوه بر اين قابليت شليك سلاح هاي جديد تر مانند موشك كوتاه برد هوا به هواي AIM-132 ASRAAM و سلاح هاي دوراستاي AGM-154 JSOW و AGM-84E SLAM نيز به سلاح هاي پيشين اضافه شده است.
بر روي اين هواپيما يك دستگاه موتور توربوفن F110-GE-132 نصب شده است كه رانشي برابر19000پاوند در حالت خشك و 32500پاوند با پس سوز ايجاد ميكند.در اين موتور تكنولوژي (Blisks) يا ديسك هاي تيفه اي در فن سه مرحله اي مدولار استفاده شده است.يك نرم افزار نيز عملكرد موتور را در تمام شرايط پرواز تامين ميكند كه تنظيم ميزان گاز خودكار نيز جزء اين موارد است.
با موتور جديد حداكثر سرعت پرواز كوتاه برابر2/02 ماخ،حدلكثر سرعت پرواز مستمر1/89 ماخ در ارتفاعات چهل هزار پايي بوده.همچنين وزن خالي اين هواپيما22000پاوند و حداكثر وزن برخواست آن 46000پاوند است.البته در حالت بارگيري نرمال براي ماموريت هوا به هوا وزني در حدود 29000 پاوند است.
فعلا تنها مشتري F-16E/F امارات متحده عربي بوده و نروژ نيز از مشتريان احتمالي است.
ناگفته نماند كه با ورود F-35 به خدمت،نيروي هوايي ايالات متحده شروع به بازنشسته كردن گونه هاي اوليه F-16 خواهد كرد و در نتيجه فعلا F-16E/F فقط براي صادرات در نظر گرفته شده است.
البته در صورتي كه تحويل JSF ها با تعويق مواجه شود و يا اين هواپيماها بسيار گرانتر از هزينه پيش بيني شده تمام شوند،وضعيت فرق كرده و نيروي هوايي ايالات متحده نيز تبديل به يكي از مشتريان بالقوه F-16E/F خواهد شد.

